Categorie archief: Persoonlijk

De Financieele tijd is gekomen…

FD… om iets anders te doen, of toch, de dingen anders te doen.

Sinds ik in 2013 bij De Tijd vertrok, heb ik veel watertjes doorzwommen. Ik schreef een boek, maakte verschillende reeksen en reisde veel rond. Het was een leerrijke periode, waarin ik mezelf ruim vier jaar lang een mini-ondernemer mocht noemen.

Vanaf 1 februari ga ik in Amsterdam in dienst bij Het Financieele Dagblad. De voorbije jaren heb ik met veel plezier voor de krant gewerkt als freelancer. Daarbij schreef ik vooral over economie, financiële markten, Belgische politiek en kunst. Nu ga ik mij als vaste medewerker vooral toeleggen op macro-economie.

Ik kijk er naar uit om opnieuw collega’s te hebben en nieuwe horizonten te verkennen. Daarbij hoop ik jullie nog altijd als lezers tegen te komen. Deze blog blijft online, en ik zal er ook af en toe nog iets posten. Twitter-adepten kunnen mij hier volgen.

Advertenties

Het jaar dat achteruit vloog, deel II

Ziehier het tweede (en laatste) deel van mijn jaaroverzicht. Hier vindt u het eerste deel. Enjoy!

Quote met het hoogste zuchtgehalte

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.20.09.png
(De Standaard)

Tweet met het hoogste zuchtgehalte

Tweet met het hoogste gniffelgehalte

Beste begin van een artikel 

Zat Ingrid Lieten nog in het parlement? Blijkbaar wel, want nu heeft ze aangekondigd om ermee te stoppen. (De Tijd, Wim Van de Velden)

Beste alinea 

Volgens Xinhua zijn er graafmachines ingezet om de boekhouding van het bedrijf boven de grond te krijgen. Letterlijk: het management zou 80 zakken met financiële administratie zes meter onder de grond hebben verstopt. (FD, over Chinese ponzi-fraude)

Meest dramatische krantentitel

A Toddler, a Loose Gun in a Car, and a Mother Dies
(The New York Times)

Meest deprimerende krantenartikel

Deprimerend.png
(The New York Times)

Beste Nederlandstalig portret

Beste internationaal portret (met animatie)

Beste woordspeling

PostNL mag niet veranderen van Kamp
(De Tijd, Lukas Vanacker)

Grappigste krantentitel

Persoonlijkheid van schaap valt tegen
(NRC, Frans van der Helm)

Eervolle vermeldingen:

  • Man who claimed gay donkey tried to rape his horse runs for Ukip leadership, The Independent.
  • Bike Thief Lassoed by Bystander on Horseback in Oregon Walmart Parking Lot, New York Magazine.
  • A Lesson for India in a Fog So Thick It Could Kill a Cow, The New York Times.

Grappigste videoreportage van 2016

“Hoezo, ik mag geen garagepoort bouwen?”, Het Nieuwsblad.

Fait divers der faits divers

Fietser valt met frieten
(Het Laatste Nieuws)

Grootste ‘Euh?’-artikel

De mannen die als hond leven: “Als iemand in de buurt van mijn baasje komt, grom ik als een bulldog”, Het Laatste Nieuws

(Topquote: “Het hond-zijn is slechts een deel van mijn identiteit. Ik ben ook vegetariër en ik speel ook piano. Ik heb een papegaai.”)

 Beste bronvermelding van het jaar

Meeste bizarre statistiek

Opmerkelijkste verklaring van het jaar

Mooiste zin

‘Sometimes progress mows men down.’, The New Yorker.

Mooiste podcast-aflevering

‘They drove on, and the moon rose over an open field.’ – Open Road, The Memory Palace.

Feel good

Jacobien vraagt een plaatje aan voor haar slechtziende zus Marlies.

Opmerkelijkste onderzoek (dat ik dit jaar tegenkwam), deel II

Een greep uit de beste artikels die ik in 2016 las (en soms ook schreef), deel II:

Internationale politiek in één beeld

vaarwel

Het slechtste van de internationale politiek, in één cartoon

schermafbeelding-2016-12-16-om-21-22-57
(The New Yorker)

Brexit in twee tweets

Amerikaanse verkiezingen, in één cartoon

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.22.17.png
(The New Yorker)

Donald Trump – beste verklaring waarom hij won

For the white working class, having had their morals roundly mocked, their religion deemed primitive, and their economic prospects decimated, now find their very gender and race, indeed the very way they talk about reality, described as a kind of problem for the nation to overcome. This is just one aspect of what Trump has masterfully signaled as “political correctness” run amok, or what might be better described as the newly rigid progressive passion for racial and sexual equality of outcome, rather than the liberal aspiration to mere equality of opportunity.
(New York Magazine, enkele maanden voor de verkiezingen)

Beste zin van Trump

The day I realised it can be smart to be shallow was, for me, a deep experience.
(CNN) 

Beste zin over Trump

A Trump family friend told me, “Donald only thinks of himself. When you say, ‘Donald, it’s raining today’, he says, ‘It doesn’t matter, I’m indoors.’”
(The New Yorker)

Mooiste ironie

Het beste van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker

Mooiste voorbeeld van Europese geldverspilling.

Voor het 18de jaar op rij: de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg.

Mooiste voorbeeld van hier-geraken-we-echt-niet-mee-weg

“Why do we need a chauffeur service? The MEPs can’t take a taxi like everyone else?”

— MEPs delay vote on €3 million limousine plan, Politico.

Bizarste geldverspilling in Europa

‘As heads of state go, this one appears to be quite expensive.’ — Hollande’s $10,000-a-Month Stylist Is Revealed, The New York Times.

Beste eerste zin 

Zat Ingrid Lieten nog in het parlement? Blijkbaar wel, want nu heeft ze aangekondigd om ermee te stoppen. (De Tijd, Wim Van de Velden)

Beste alinea 

Volgens Xinhua zijn er graafmachines ingezet om de boekhouding van het bedrijf boven de grond te krijgen. Letterlijk: het management zou 80 zakken met financiële administratie zes meter onder de grond hebben verstopt. (FD, over Chinese ponzi-fraude)

Meest deprimerende krantenartikel

Deprimerend.png
The New York Times.

Beste Nederlandstalig portret

Beste internationale portret (met animatie)

Quote met het hoogste zuchtgehalte

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.20.09.png
(De Standaard)

Tweet met het hoogste zuchtgehalte

Gniffeltweet

Meest dramatische krantentitel

A Toddler, a Loose Gun in a Car, and a Mother Dies
(The New York Times)

Beste woordspeling

PostNL mag niet veranderen van Kamp
(De Tijd)

Grappigste krantentitel

  • Persoonlijkheid van schaap valt tegen, NRC.

Eervolle vermeldingen:

  • Man who claimed gay donkey tried to rape his horse runs for Ukip leadership, The Independent.
  • Bike Thief Lassoed by Bystander on Horseback in Oregon Walmart Parking Lot, New York Magazine.
  • A Lesson for India in a Fog So Thick It Could Kill a Cow, The New York Times.

Grappigste videoreportage van 2016

“Hoezo, ik mag geen garagepoort bouwen?”, Het Nieuwsblad.

Fait divers der faits divers

Fietser valt met frieten, Het Laatste Nieuws

Grootste ‘Euh?’-artikel

De mannen die als hond leven: “Als iemand in de buurt van mijn baasje komt, grom ik als een bulldog”, Het Laatste Nieuws

(Topquote: “Het hond-zijn is slechts een deel van mijn identiteit. Ik ben ook vegetariër en ik speel ook piano. Ik heb een papegaai.”)

 Beste bronvermelding van het jaar

Meeste bizarre weetje

Opmerkelijkste verklaring van het jaar

Mooiste zin

‘Sometimes progress mows men down.’, The New Yorker.

Mooiste podcast-aflevering

‘They drove on, and the moon rose over an open field.’ – Open Road, The Memory Palace.

Beste korte videoreportage

‘We are only doing this shit to get out. It’s crazy. Just to go to the beach, we have to have guns with us. This shit ain’t normal man. This shit don’t end.’ — The lost streets of Chicago, BBC.

Feel good

Jacobien vraagt een plaatje aan voor haar slechtziende zus Marlies.

Een greep uit de beste artikels die ik in 2016 las (en soms ook schreef), deel I:

Het jaar dat achteruit vloog, deel I

Het jaareinde nadert, en daar komen de lijstjes weer. Het is iets waar ik nog niet eerder aan meegedaan heb, maar waarom niet? In dit tweedelig overzicht (hier deel II) verschijnen de artikels, quotes en weetjes die mij dit jaar het meest geïnteresseerd, verontrust en bijgeleerd hebben. Deze lijst is bijlange na niet volledig, er is nu eenmaal niet genoeg tijd in een dag om alles te lezen, en bovendien hield ik niet alles bij dat ik geweldig goed vond. Misschien een werkpuntje voor volgend jaar. Voilà, zowaar een eerste voornemen!

De titel van dit jaaroverzicht komt van mijn broer die mijn neef citeerde. De link is snel gelegd. Het leek in 2016 af en toe alsof de wereld een stuk dwazer geworden is, alsof we collectief een stap achteruit hebben gezet. We huldigden meer populistische roeptoeters dan in 2015 bijvoorbeeld, en stelden ons minder menselijk op tegenover vluchtelingen.

Toch moeten we moed houden, en voor ons een betere toekomst zien. Denk daarbij aan de mooie woorden van de Amerikaanse journalist E.B. White, zoals hij die in 1973 neerschreef in een brief aan een lezer die zich zorgen maakte over een duistere toekomst voor de mens:

Zolang er één rechtvaardige man is, zolang er één meelevende vrouw is, kan dat besmettelijk zijn, en is niets verloren. In slechte tijden, is het hoop die ons rest. Ik zal zondag opstaan en de klok opwinden, als een bijdrage aan orde en standvastigheid.

[…] Het is vrij duidelijk dat het menselijk ras er een boeltje van heeft gemaakt op deze planeet. Maar als een volk dragen we waarschijnlijk zaadjes van goedheid met ons mee die al een lange tijd wachten om in de juiste omstandigheden te kunnen ontkiemen. De nieuwsgierigheid van de mens, zijn vernuft en zijn vindingrijkheid hebben hem in grote problemen gebracht. We kunnen enkel hopen dat diezelfde eigenschappen hem in staat stellen om die te overwinnen.

Zet je schrap. Houd moed. En wind de klok op, want morgen is er weer een dag.

Internationale politiek in één beeld

vaarwel

Het slechtste van de internationale politiek, in één cartoon

schermafbeelding-2016-12-16-om-21-22-57
(The New Yorker)

Brexit in twee tweets

schermafbeelding-2016-12-16-om-21-53-28

Amerikaanse verkiezingen, in één cartoon

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.22.17.png
(The New Yorker)

Donald Trump – beste verklaring waarom hij won

For the white working class, having had their morals roundly mocked, their religion deemed primitive, and their economic prospects decimated, now find their very gender and race, indeed the very way they talk about reality, described as a kind of problem for the nation to overcome. This is just one aspect of what Trump has masterfully signaled as “political correctness” run amok, or what might be better described as the newly rigid progressive passion for racial and sexual equality of outcome, rather than the liberal aspiration to mere equality of opportunity.
(New York Magazine, enkele maanden voor de verkiezingen)

Beste zin van Trump

The day I realised it can be smart to be shallow was, for me, a deep experience.
(CNN) 

Beste zin over Trump

A Trump family friend told me, “Donald only thinks of himself. When you say, ‘Donald, it’s raining today’, he says, ‘It doesn’t matter, I’m indoors.’”
(The New Yorker)

Mooiste ironie

Het beste van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker

Mooiste voorbeeld van Europese geldverspilling.

Voor het 18de jaar op rij: de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg.

Mooiste voorbeeld van hier-geraken-we-echt-niet-mee-weg

“Why do we need a chauffeur service? The MEPs can’t take a taxi like everyone else?”

— MEPs delay vote on €3 million limousine plan, Politico.

Bizarste geldverspilling in Europa

‘As heads of state go, this one appears to be quite expensive.’ — Hollande’s $10,000-a-Month Stylist Is Revealed, The New York Times.

Opmerkelijkste onderzoek (dat ik dit jaar tegenkwam), deel I

  • Stoppen met roken verhoogt de body mass index met zo’n 1,6 punten. In gewicht uitgedrukt is dat ruwweg 5 kilo. NBER
  • Nieuwe studie suggereert dat 57% van bevolking een seksuele afwijking heeft. Vorsers vragen evaluatie van ‘afwijkend’. Sexual Medicine
  • ‘Females are more efficient in shopping per item, while males spend less time on getting in and out of the store.’ Australasian Marketing Journal
  • ‘Straight women’s physical attractiveness is linked to their desire for gay male friendships.’ Personality and Individual Differences

Beste korte videoreportage

‘We are only doing this shit to get out. It’s crazy. Just to go to the beach, we have to have guns with us. This shit ain’t normal man. This shit don’t end.’ — The lost streets of Chicago, BBC.

Een greep uit de beste artikels die ik in 2016 las (en soms ook schreef), deel I:

Hoeveel beter zou de wereld niet zijn…

Oh god

Bij het lezen van De Standaard dit weekend, viel ik over de hiernaast staande quote van paus Franciscus. Hoe anders zou die uitspraak klinken, mocht de man – en samen met hem iedereen die in iets goddelijks gelooft – nou eens consequent ‘mijn God’ zeggen?

Dan klinkt het als volgt: ‘Het gezin dat mijn God wil is gebaseerd op het onontbindbare huwelijk dat verenigt om voort te planten.’

Goed zo, die van jou. Helemaal geen probleem mee. Jouw ding.
Veel mensen hebben andere goden. En die denken vaak anders dan die van Franciscus. Ook geen probleem mee. Hun ding.

Hoeveel beter zou de wereld niet zijn, mochten mensen zich met hun religieuze overtuigingen kunnen neerleggen bij wat ze gezamenlijk willen? Dat lukt in onze eigen maatschappij overigens behoorlijk. Dat wij er ondanks de weerstand van de katholieke kerk en het islamitische geloof voor gekozen hebben om (bijvoorbeeld) het homohuwelijk mogelijk te maken, betekent dat het met die religieuze oekazes in de praktijk wel blijkt mee te vallen. Maar het zou niettemin fijn zijn, mochten de leiders van die geloofsgemeenschappen af en toe eens omkijken waar hun kudde is heengelopen, en zich afvragen of het probleem niet bij de herder ligt.

We hebben méér goden nodig

Als niet-gelovige ga ik iets vreemd zeggen: misschien hebben we net méér goden nodig. Dat haal ik uit het boek ‘Goden breken, Essays over monotheïsme’ van de filosoof Marc De Kesel uit 2010. Die weg slingert als volgt, helemaal terug tot het Romeinse Rijk…

Als de Romeinen besloten om tegen een volk ten oorlog te trekken, dan probeerden ze eerst de goden van dat volk voor zich te winnen, zegt De Kesel. ‘Ze organiseerden processies en rituelen, brachten offers en bouwden tempels. Pas als ze geloofden dat die vreemde goden zich thuis voelden in hun stad, begonnen ze aan hun militaire campagne.’

Daarin past ook wat De Kesel de ‘onderlinge vertaalbaarheid van de antieke goden’ noemt. ‘In een van de oudste religieuze documenten die zijn overgebleven van het Oude Nabije Oosten, is een lijst met namen van goden in de talen van toen. Akkadische goden worden daarin vertaald naar hun Sumerische en Assyrische versies. In soort miniculturele geste avant la lettre probeerden de volken van Mesopotamië dus respectvol om te gaan met hun onderlinge culturele en religieuze verschillen.’

Flying Spaghetti MonsterHet monotheïsme is een heel ander beestje, stipt De Kesel aan. Het zet de waarheid van één god tegenover de valsheid van alle andere. ‘Het revolutionaire potentieel van het monotheïsme ligt verankerd in de niet aflatende kritiek waartoe het oproept.’

De eerste keer dat het monotheïsme opdook, zorgde het al meteen voor een puur religieuze revolutie, legt De Kesel uit. ‘In het midden van de 14de eeuw voor Christus verklaarde de Egyptische farao Ichnaton nagenoeg alle goden in zijn rijk als vals. Aton, de zonneschijf, bleef over als enige god, het unieke principe dat de hele kosmos in evenwicht hield. Religie draaide daardoor voortaan om het vereren van de waarheid, de “ware” God, de goddelijke “waarheid”. Die redenering valt samen met het bekritiseren van valse goden.’

Voor Ichnaton liep het experiment niet goed af. Na amper dertien jaar namen de opzij geschoven hogepriesters van Amon-Re, Egyptes traditionele oppergod, wraak. De farao werd staatsvijand nummer één. ‘De monotheïstische religies die vandaag het wereldtoneel beheersen, gaan terug op het Hebreeuwse (joodse) monotheïsme, dat van veel recentere datum is.’

Als het dan toch met veel goden moet, wil ik gerust in een libertair/liberaal exemplaar beginnen geloven. En dan vraag ik het volgende aan paus Franciscus: ‘Het gezin dat mijn God wil is gebaseerd op het ontbindbare huwelijk dat niet verenigt om voort te planten. Zullen we vragen aan onze gelovigen welk godsoordeel ze verkiezen?’

(Wie zich afvraagt wat dat rare beestje is dat hierboven rechts staat… pastafarianisme)

De schrijver en zijn lezer

Mijn hartelijkste wensen voor de schaarse schare lezers van deze website. U was in 2015 een fijne bende, en ik zou u voor geen geld ter wereld willen inwisselen voor de editie van 2016. 🙂

TV Glasses kopieVoor wie nieuw op deze blog belandt: pak een stoel, zet er u bij, en wees welgekomen. Mocht u 2015 willen inhalen, dan hierbij een kort overzicht.

Vorig jaar verschenen er 30 berichten op deze blog. Factchecking Wouter Beke: ‘Deflatie maakt spaargeld minder waard’ bleek de meest gelezen post.

Terugkijkend ging het onder meer over de beurs als oplossing voor welvaartsongelijkheid, een invloedrijke maar onbekende econoom, het onvermijdelijke Griekenland en Griekenland, privacy als recht in plaats van als claim (en de hondshaai die om niet privacy gaf). Tot slot waren er ook nog uittreksels uit de Trends-reeks over ondernemers en hun vakbonden.

De meeste gelikete zin was overigens een uitspraak van de Canadese sociaal-democratische politicus Tommy Douglas (1904 – 1986):

De mens kan nu door de lucht vliegen als een vogel, in de oceaan zwemmen als een vis, hij kan in de grond graven als een mol. Als hij nu maar eens over de aarde kon wandelen als een mens, dan was dit het paradijs.

En voorwaarts…

Profile kopieIn 2016 hoop ik op deze blog analyses en opinies te posten die u, de lezer, zullen interesseren. Dat zal niet altijd lukken, zoals niemand minder dan Louis Paul Boon zo mooi opmerkte:

De schrijver zal hier te vlug overheen stappen en daar te veel uitbreiden, en op die manier gaat het een zee worden, een plas, iets dat op niets trekt: maar er blijft de smalle troost dat hij geniaal zal zijn in bijkomstigheden.

Of het lukt om geniaal te zijn, valt te bezien, maar het is in elk geval een nobel streefdoel. Een klare blik houden is misschien nog de grootste uitdaging voor het journaille, zoals Toon Tellegen vlijmscherp vatte in dit gedicht uit 2011:

De schrijver vindt een slachtoffer,
een slachtoffer op zijn weg

de schrijver blijft staan en beschrijft het slachtoffer –
dat is mijn plicht, denkt hij, het is mijn slachtoffer –
beschrijft het nauwkeurig en gepassioneerd:
de angstige blik, de pogingen tot verweer,
het bloed uit de mond

als hij is uitgeschreven gaat de schrijver verder,
maar met gespitste oren:
leeft het slachtoffer nog,
hoort hij het nog schreeuwen,
iets wat het nog niet eerder heeft geschreeuwd?

o, denkt hij, slachtoffers zijn zo verhelderend…

de zon gaat onder, de zenuwen van de schrijver zijn tot het uiterste gespannen –
dat moet, denkt hij.

Voilà, laat ons met die nuchtere noot indachtig een mooi jaar inzetten. En laat in de comments gerust weten wat u van de blogposts vindt.

De bevrijder die nooit kwam

Heel even in Warschau. Geen stad die meteen het hart verwarmt, ook al hebben ze ongelofelijk hun best gedaan met sfeervolle kerstverlichting. De feestelijke lampjes kloppen lange dagen, aangezien het hier al tegen vier uur ’s middags donker is.

WarschauBij het door de stad kuieren gisteravond, passeerde ik langs het Krasinksi-plein, waar een mooi monument staat. Hiernaast is een fragment te zien, via Google zijn totaalplaatjes te vinden.

Er hoort een opmerkelijk verhaal bij. Op 1 augustus 1944 begon in Warschau een opstand tegen de Duitse bezetter die 62 dagen zou duren. De Polen hadden gehoopt dat het Sovetleger hen zou bevrijden, maar Stalin vond het strategisch verstandiger om te wachten tot beide vechtende partijen zo uitgeput waren dat er nog weinig weerstand zou zijn als hij besloot om ten lange leste de stad in te nemen.

De represailles van de Duitsers, die er in slaagden om de opstand neer te slaan, waren niet min. Ze maakten Warschau bijna met de grond gelijk. Toen ze zich na maanden van plunderen uit de stad terugtrokken, zag Stalin zijn kans schoon. Er kwam nooit een bevrijder, enkel een bezetter. De Polen zouden nog meer dan veertig jaar moeten wachten op hun vrijheid…

Pas in 1989 kwam er op het Krasinksi-plein een monument dat de opstand herdacht. Het communistisch regime had dat steeds geweigerd omwille van de vijandigheid die het zou oproepen ten aanzien van de Sovjet-Unie. Pas toen het land zijn onafhankelijkheid herwon, kon het beeld van Wincenty Kućma tegen het decor van architect Jacek Budyn er komen. De bronzen figuren komen al vechtend tevoorschijn uit een ingestort gebouw.

Zelf vind ik het wel knap, al heeft de historische bevoogdende stijl van het socialistisch realisme voor mij natuurlijk geen geladen betekenis. Dat was wel wat anders voor de Polen, waarvan velen het monument  bij de onthulling daarom niet konden smaken.

Het geloof is ook maar een mening

© Jon Díez Supat

© Jon Díez Supat

‘Zit jij al in Parijs?’, sms’t mijn vader afgelopen nacht nadat ik zijn ongerust telefoontje niet heb opgenomen.

‘Nee, zat in een voorstelling’, antwoord ik vanuit de Beursschouwburg. Op dat moment weet ik nog niet wat er zich in de Lichtstad heeft afgespeeld.

Als iemand later op café vertelt wat er is gebeurd, sms ik mijn Parijse vrienden om te vragen of iedereen okay is. ‘Oui, tout le monde va bien’, antwoordt Nicole. Gelukkig.

Morgen zie ik haar omdat ik een dagje vroeger vertrek voor een congres van AXA maandag en dinsdag in Parijs. ‘Ga jij nog?’, whatsappt een Nederlandse collega. Ik ga er van uit dat het gewoon doorgaat. ‘Het is een cliché, maar het is waarschijnlijk nooit veiliger geweest in Parijs dan nu’, zegt een vriend.

Update: AXA annuleert het congres. ‘In light of the horrific attacks that have taken place in Paris we will be postponing our annual International Media Seminar. Now is a time of mourning and our thoughts go out to the families and friends of the victims, as well as everyone in Paris and beyond who has been affected by these tragic events.’

Net even Nicole gehoord (journaliste voor Le Monde): ‘Ik ben voor de krant deze ochtend in mijn buurt gaan rondlopen. Alles is dicht, er loopt niemand in de parken. Er hangt angst in de lucht. Mijn neef werkt in een ziekenhuis. Hij heeft nog niet geslapen. Het is verschrikkelijk.’

Ongeloof ook over de IS-claim dat Frankrijk de plaats is ‘waar de vlag van het kruis in Europa wordt gedragen.’ Hoezo? Frankrijk is net Europa’s meest laïcistische maatschappij…

De nieuwe aanslagen doen me terugdenken aan een scherpe stelling van de Nederlandse essayist Rudy Kousbroek uit Vrij Nederland van april 2008:

‘Voor geloven wordt altijd “respect” opgeëist. Maar daar heeft het nu juist geen recht op. “Respect voor het geloof” betekent altijd tolerantie voor de dwaling, met beroepen op “het gevoel” in plaats van het verstand.
Dan is er het argument van de troost. Het bovennatuurlijke zou troostend zijn, maar dat is het niet: het is de introductie van bedrog, de mensen blij maken met een dode mus.
Het verandert trouwens al gauw in een principe om tegenspraak te verbieden, om zonder kritiek gehoorzaamd te worden. Het geloof probeert altijd weer binnen te komen door een achterdeur, maar religie is iets absoluuts: een beetje geloven is hetzelfde als geloven, zoals een beetje zwanger hetzelfde is als zwanger.

De Nederlandse fotograaf Erwin Olaf vatte het misschien nog het mooiste samen:

Het geloof is ook maar een mening. Terwijl het op een totaal ander niveau gesteld wordt dan andere meningen.

Nagel op de kop.