Categorie archief: Toekomst

Het jaar dat achteruit vloog, deel II

Ziehier het tweede (en laatste) deel van mijn jaaroverzicht. Hier vindt u het eerste deel. Enjoy!

Quote met het hoogste zuchtgehalte

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.20.09.png
(De Standaard)

Tweet met het hoogste zuchtgehalte

Tweet met het hoogste gniffelgehalte

Beste begin van een artikel 

Zat Ingrid Lieten nog in het parlement? Blijkbaar wel, want nu heeft ze aangekondigd om ermee te stoppen. (De Tijd, Wim Van de Velden)

Beste alinea 

Volgens Xinhua zijn er graafmachines ingezet om de boekhouding van het bedrijf boven de grond te krijgen. Letterlijk: het management zou 80 zakken met financiële administratie zes meter onder de grond hebben verstopt. (FD, over Chinese ponzi-fraude)

Meest dramatische krantentitel

A Toddler, a Loose Gun in a Car, and a Mother Dies
(The New York Times)

Meest deprimerende krantenartikel

Deprimerend.png
(The New York Times)

Beste Nederlandstalig portret

Beste internationaal portret (met animatie)

Beste woordspeling

PostNL mag niet veranderen van Kamp
(De Tijd, Lukas Vanacker)

Grappigste krantentitel

Persoonlijkheid van schaap valt tegen
(NRC, Frans van der Helm)

Eervolle vermeldingen:

  • Man who claimed gay donkey tried to rape his horse runs for Ukip leadership, The Independent.
  • Bike Thief Lassoed by Bystander on Horseback in Oregon Walmart Parking Lot, New York Magazine.
  • A Lesson for India in a Fog So Thick It Could Kill a Cow, The New York Times.

Grappigste videoreportage van 2016

“Hoezo, ik mag geen garagepoort bouwen?”, Het Nieuwsblad.

Fait divers der faits divers

Fietser valt met frieten
(Het Laatste Nieuws)

Grootste ‘Euh?’-artikel

De mannen die als hond leven: “Als iemand in de buurt van mijn baasje komt, grom ik als een bulldog”, Het Laatste Nieuws

(Topquote: “Het hond-zijn is slechts een deel van mijn identiteit. Ik ben ook vegetariër en ik speel ook piano. Ik heb een papegaai.”)

 Beste bronvermelding van het jaar

Meeste bizarre statistiek

Opmerkelijkste verklaring van het jaar

Mooiste zin

‘Sometimes progress mows men down.’, The New Yorker.

Mooiste podcast-aflevering

‘They drove on, and the moon rose over an open field.’ – Open Road, The Memory Palace.

Feel good

Jacobien vraagt een plaatje aan voor haar slechtziende zus Marlies.

Opmerkelijkste onderzoek (dat ik dit jaar tegenkwam), deel II

Een greep uit de beste artikels die ik in 2016 las (en soms ook schreef), deel II:

Internationale politiek in één beeld

vaarwel

Het slechtste van de internationale politiek, in één cartoon

schermafbeelding-2016-12-16-om-21-22-57
(The New Yorker)

Brexit in twee tweets

Amerikaanse verkiezingen, in één cartoon

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.22.17.png
(The New Yorker)

Donald Trump – beste verklaring waarom hij won

For the white working class, having had their morals roundly mocked, their religion deemed primitive, and their economic prospects decimated, now find their very gender and race, indeed the very way they talk about reality, described as a kind of problem for the nation to overcome. This is just one aspect of what Trump has masterfully signaled as “political correctness” run amok, or what might be better described as the newly rigid progressive passion for racial and sexual equality of outcome, rather than the liberal aspiration to mere equality of opportunity.
(New York Magazine, enkele maanden voor de verkiezingen)

Beste zin van Trump

The day I realised it can be smart to be shallow was, for me, a deep experience.
(CNN) 

Beste zin over Trump

A Trump family friend told me, “Donald only thinks of himself. When you say, ‘Donald, it’s raining today’, he says, ‘It doesn’t matter, I’m indoors.’”
(The New Yorker)

Mooiste ironie

Het beste van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker

Mooiste voorbeeld van Europese geldverspilling.

Voor het 18de jaar op rij: de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg.

Mooiste voorbeeld van hier-geraken-we-echt-niet-mee-weg

“Why do we need a chauffeur service? The MEPs can’t take a taxi like everyone else?”

— MEPs delay vote on €3 million limousine plan, Politico.

Bizarste geldverspilling in Europa

‘As heads of state go, this one appears to be quite expensive.’ — Hollande’s $10,000-a-Month Stylist Is Revealed, The New York Times.

Beste eerste zin 

Zat Ingrid Lieten nog in het parlement? Blijkbaar wel, want nu heeft ze aangekondigd om ermee te stoppen. (De Tijd, Wim Van de Velden)

Beste alinea 

Volgens Xinhua zijn er graafmachines ingezet om de boekhouding van het bedrijf boven de grond te krijgen. Letterlijk: het management zou 80 zakken met financiële administratie zes meter onder de grond hebben verstopt. (FD, over Chinese ponzi-fraude)

Meest deprimerende krantenartikel

Deprimerend.png
The New York Times.

Beste Nederlandstalig portret

Beste internationale portret (met animatie)

Quote met het hoogste zuchtgehalte

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.20.09.png
(De Standaard)

Tweet met het hoogste zuchtgehalte

Gniffeltweet

Meest dramatische krantentitel

A Toddler, a Loose Gun in a Car, and a Mother Dies
(The New York Times)

Beste woordspeling

PostNL mag niet veranderen van Kamp
(De Tijd)

Grappigste krantentitel

  • Persoonlijkheid van schaap valt tegen, NRC.

Eervolle vermeldingen:

  • Man who claimed gay donkey tried to rape his horse runs for Ukip leadership, The Independent.
  • Bike Thief Lassoed by Bystander on Horseback in Oregon Walmart Parking Lot, New York Magazine.
  • A Lesson for India in a Fog So Thick It Could Kill a Cow, The New York Times.

Grappigste videoreportage van 2016

“Hoezo, ik mag geen garagepoort bouwen?”, Het Nieuwsblad.

Fait divers der faits divers

Fietser valt met frieten, Het Laatste Nieuws

Grootste ‘Euh?’-artikel

De mannen die als hond leven: “Als iemand in de buurt van mijn baasje komt, grom ik als een bulldog”, Het Laatste Nieuws

(Topquote: “Het hond-zijn is slechts een deel van mijn identiteit. Ik ben ook vegetariër en ik speel ook piano. Ik heb een papegaai.”)

 Beste bronvermelding van het jaar

Meeste bizarre weetje

Opmerkelijkste verklaring van het jaar

Mooiste zin

‘Sometimes progress mows men down.’, The New Yorker.

Mooiste podcast-aflevering

‘They drove on, and the moon rose over an open field.’ – Open Road, The Memory Palace.

Beste korte videoreportage

‘We are only doing this shit to get out. It’s crazy. Just to go to the beach, we have to have guns with us. This shit ain’t normal man. This shit don’t end.’ — The lost streets of Chicago, BBC.

Feel good

Jacobien vraagt een plaatje aan voor haar slechtziende zus Marlies.

Een greep uit de beste artikels die ik in 2016 las (en soms ook schreef), deel I:

Advertenties

Het jaar dat achteruit vloog, deel I

Het jaareinde nadert, en daar komen de lijstjes weer. Het is iets waar ik nog niet eerder aan meegedaan heb, maar waarom niet? In dit tweedelig overzicht (hier deel II) verschijnen de artikels, quotes en weetjes die mij dit jaar het meest geïnteresseerd, verontrust en bijgeleerd hebben. Deze lijst is bijlange na niet volledig, er is nu eenmaal niet genoeg tijd in een dag om alles te lezen, en bovendien hield ik niet alles bij dat ik geweldig goed vond. Misschien een werkpuntje voor volgend jaar. Voilà, zowaar een eerste voornemen!

De titel van dit jaaroverzicht komt van mijn broer die mijn neef citeerde. De link is snel gelegd. Het leek in 2016 af en toe alsof de wereld een stuk dwazer geworden is, alsof we collectief een stap achteruit hebben gezet. We huldigden meer populistische roeptoeters dan in 2015 bijvoorbeeld, en stelden ons minder menselijk op tegenover vluchtelingen.

Toch moeten we moed houden, en voor ons een betere toekomst zien. Denk daarbij aan de mooie woorden van de Amerikaanse journalist E.B. White, zoals hij die in 1973 neerschreef in een brief aan een lezer die zich zorgen maakte over een duistere toekomst voor de mens:

Zolang er één rechtvaardige man is, zolang er één meelevende vrouw is, kan dat besmettelijk zijn, en is niets verloren. In slechte tijden, is het hoop die ons rest. Ik zal zondag opstaan en de klok opwinden, als een bijdrage aan orde en standvastigheid.

[…] Het is vrij duidelijk dat het menselijk ras er een boeltje van heeft gemaakt op deze planeet. Maar als een volk dragen we waarschijnlijk zaadjes van goedheid met ons mee die al een lange tijd wachten om in de juiste omstandigheden te kunnen ontkiemen. De nieuwsgierigheid van de mens, zijn vernuft en zijn vindingrijkheid hebben hem in grote problemen gebracht. We kunnen enkel hopen dat diezelfde eigenschappen hem in staat stellen om die te overwinnen.

Zet je schrap. Houd moed. En wind de klok op, want morgen is er weer een dag.

Internationale politiek in één beeld

vaarwel

Het slechtste van de internationale politiek, in één cartoon

schermafbeelding-2016-12-16-om-21-22-57
(The New Yorker)

Brexit in twee tweets

schermafbeelding-2016-12-16-om-21-53-28

Amerikaanse verkiezingen, in één cartoon

Schermafbeelding 2016-12-16 om 21.22.17.png
(The New Yorker)

Donald Trump – beste verklaring waarom hij won

For the white working class, having had their morals roundly mocked, their religion deemed primitive, and their economic prospects decimated, now find their very gender and race, indeed the very way they talk about reality, described as a kind of problem for the nation to overcome. This is just one aspect of what Trump has masterfully signaled as “political correctness” run amok, or what might be better described as the newly rigid progressive passion for racial and sexual equality of outcome, rather than the liberal aspiration to mere equality of opportunity.
(New York Magazine, enkele maanden voor de verkiezingen)

Beste zin van Trump

The day I realised it can be smart to be shallow was, for me, a deep experience.
(CNN) 

Beste zin over Trump

A Trump family friend told me, “Donald only thinks of himself. When you say, ‘Donald, it’s raining today’, he says, ‘It doesn’t matter, I’m indoors.’”
(The New Yorker)

Mooiste ironie

Het beste van Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker

Mooiste voorbeeld van Europese geldverspilling.

Voor het 18de jaar op rij: de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg.

Mooiste voorbeeld van hier-geraken-we-echt-niet-mee-weg

“Why do we need a chauffeur service? The MEPs can’t take a taxi like everyone else?”

— MEPs delay vote on €3 million limousine plan, Politico.

Bizarste geldverspilling in Europa

‘As heads of state go, this one appears to be quite expensive.’ — Hollande’s $10,000-a-Month Stylist Is Revealed, The New York Times.

Opmerkelijkste onderzoek (dat ik dit jaar tegenkwam), deel I

  • Stoppen met roken verhoogt de body mass index met zo’n 1,6 punten. In gewicht uitgedrukt is dat ruwweg 5 kilo. NBER
  • Nieuwe studie suggereert dat 57% van bevolking een seksuele afwijking heeft. Vorsers vragen evaluatie van ‘afwijkend’. Sexual Medicine
  • ‘Females are more efficient in shopping per item, while males spend less time on getting in and out of the store.’ Australasian Marketing Journal
  • ‘Straight women’s physical attractiveness is linked to their desire for gay male friendships.’ Personality and Individual Differences

Beste korte videoreportage

‘We are only doing this shit to get out. It’s crazy. Just to go to the beach, we have to have guns with us. This shit ain’t normal man. This shit don’t end.’ — The lost streets of Chicago, BBC.

Een greep uit de beste artikels die ik in 2016 las (en soms ook schreef), deel I:

De verschrikkelijke realiteit van de Grieken

© Murplejane

© Murplejane

Nu de discussie over een Grexit weer volop woedt (geloof ze trouwens niet, diegene die zeggen dat dit het ‘ultieme moment van de waarheid’ of ‘de allerlaatste kans’ is), valt me op hoezeer de emotie de bovenhand neemt in krantenberichten en opiniestukken.

Die emoties vertroebelen het debat. Laat mij beginnen met een eenvoudige vaststelling, namelijk dat alle eurolanden hun overheidsschuld in een redelijke termijn terug naar een houdbaar niveau moeten kunnen brengen. Daar kan, denk ik, iedereen het toch over eens zijn.

Dat betekent voor Griekenland onvermijdelijk een begrotingstransfer onder de vorm van een forse schuldherschikking. De Griekse overheidsschuld bedraagt op dit ogenblik ruim 180 procent van het bruto binnenlands product. En dat dus ondanks de inlevering door de private schuldeisers in februari 2012. Het is niet alleen economisch, maar ook democratisch onbegonnen werk om die enorme schuldenberg zonder hulp helemaal af te bouwen.

© Murplejane

© Murplejane

Bij die eerste schuldherschikking bleven de publieke geldschieters – voornamelijk de andere eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) – buiten schot. Hoewel de rente die Athene op die schulden betaalt veel lager is dan wat het zou moeten ophoesten indien het zich op de financiële markt zou moeten financieren, kost dat die donoren geen geld. De rente die zij krijgen, ligt immers hoger dan wat ze zelf betalen om die extra schuld te maken. Zolang er dus geen korting komt op de hoofdbedragen, of de looptijden stevig verlengd worden waardoor de nominale waarde van de terugbetalingen daalt, doet geen van hen er verlies aan. Het gaat met andere woorden tot op vandaag over een lening, geen steun (in de zin van transfer).

Een nieuwe schuldherschikking kan op twee manieren gebeuren: binnen of buiten de eurozone. Als de politieke wil nog bestaat om de Griekse lidkaart van het euroclubje te verlengen, kan die herschikking best op een geordende manier gebeuren. Dat begint met te erkennen dat ze nodig is. Het is in dat geval ook niet meer dan logisch dat mee te nemen in de deal die Griekenland en de trojka (dat is het driespan van Europese Commisse, Europese Centrale Bank en het IMF) nu in spoedtempo moeten bedisselen.

Tot op vandaag luidt het echter dat de Grieken eerst heel wat structurele hervormingen moeten doen vooraleer dat taboe kan sneuvelen. Voor alle duidelijkheid: wat de trojka vraagt, klinkt misschien Spartaans, maar niet onredelijk. Griekenland heeft niet zomaar een verkoudheid: het land lijkt in sommige opzichten terminaal en daarom is het ook niet onlogisch dat de trojka zweert bij het spreekwoord ‘zachte heelmeesters maken stinkende wonden’.

© SpaceShoe

© SpaceShoe

De trojka wil simpelweg enkele jaren voorsprong nemen tot die schuldherschikking er effectief komt. Kostbare jaren waarin Griekse politici zich aan de afspraken moeten houden. Het gevaar bestaat immers dat bij een schuldherschikking nú, Hellas binnen de kortste keren terugkomt op de gemaakte afspraken. Niemand lijkt er immers ook maar enig vertrouwen in te hebben dat Alexis Tsipras (links op de foto) zich aan de deal zal houden. Daar kan ik de sceptici overigens enkel gelijk in geven. Veel vertrouwenwekkende signalen zijn er niet gekomen uit Athene sinds Syriza aan de macht is gekomen.

Toch moet er een oplossing te bedenken zijn. Een voorstel dat ik vorig jaar in Ons Europa is niet dat van hen heb gedaan, is om een schuldherschikking trapsgewijs te laten verlopen in ruil voor structurele hervormingen en dat te koppelen aan een tijdspad.

Daarbij worden de leningen nog steeds in schijven toebedeeld en blijven ze gekoppeld aan harde afspraken. Er is evenwel een element dat inspeelt op de houdbaarheid van de schuld. Als Griekenland de afspraken nakomt, valt een deel van de uitstaande schuld weg. Als het bepaalde doelstellingen sneller kan halen dan afgesproken, zoals het herstel van de concurrentiepositie, het terugdringen van corruptie of het hervormen van het pensioenstelsel, dan stijgt bovendien het bedrag dat het niet meer terug hoeft te betalen.

Een ander voorstel gaat over het herzien van de huidige begrotingsregels. Eigenlijk is een begroting een achterlijk instrument, niets meer dan een kasboekhouding.

Het verhogen van de pensioenleeftijd is daar een mooi voorbeeld van. Ja, mensen dragen erdoor langer bij aan het pensioenstelsel terwijl ze er tegelijkertijd minder lang gebruik van maken, maar dat voelt een begroting op korte termijn amper terwijl het een zeer onpopulaire maatregel is. Het is dus begrijpelijk dat politici er zich met hand en tand tegen verzetten.

Mochten de Europese begrotingsregels toestaan dat de opbrengsten van zulke maatregelen verdisconteerd worden (en dus latere opbrengsten deels kunnen doorgerekend worden naar de huidige financiën), kan dat bijdragen aan het oplossen van de impasse. Dit heeft natuurlijk ook zijn gevaren, maar het zou geen taboe mogen zijn.

Wil ik maar besluiten dat je een land dat zo kapot is als Griekenland niet op een vijftal jaar repareert. Daar gaan generaties over. Dat is verschrikkelijk, maar het is wel de realiteit. Jammer genoeg wordt met dat tijdsaspect in de huidige discussies op te weinig manieren rekening gehouden.

UPDATE: Mijn goede vriend en De Tijd-journalist Kurt Vansteeland voegt er per mail nog een bedenking aan toe, die ik hier graag deel.

[De Duitse minister van Financiën Wolfgang] Schäuble en co moeten wat minder neuten: zij verspreiden de mythe dat de Grieken nog niks gedaan hebben, terwijl ze op zes jaar tijd 40 procent ingeleverd hebben op hun pensioenen en de reële lonen met zo’n 30 procent gezakt zijn. Een interne devaluatie dus die minstens die van Ierland of Letland benadert. Het probleem is evenwel dat Griekenland met zijn bijna communistische economie in niets op die kleine, flexibele economieën gelijkt. Als ik mij niet vergis vertegenwoordigt de uitvoer minder dan 30 procent van het bruto binnenlands product tegenover 80 procent voor België en Nederland en meer dan 100 procent voor Ierland.

Kortom: je hebt groot gelijk dat de Griekse economie een gezondheid schoppen werk van generaties ipv jaren zal zijn. Idem voor de begroting: daarvoor moet eerst het hele inefficiënte overheidsapparaat en de dramatische belastinginning op de schop, en moet de Griek ook nog eens van mentaliteit veranderen en leren een goede burger te zijn die ziet dat hij in ruil voor zijn belastinggeld waar voor zijn geld krijgt.

Er is een zee van mogelijkheden, als we maar durven zwemmen

We zijn niet alleen met steeds meer, we willen ook steeds meer. Alleen moet dat met steeds minder. De natuurlijke hulpbronnen geraken op, het klimaat heeft koorts. Rijdt de mensheid zichzelf de afgrond in, of vinden we op tijd een nieuwe manier van leven, denken en doen?

Met die wat onheilspellende inleiding werd de aftrap gegeven van vier hoopvolle longreads over de haalbaarheid van de circulaire economie. Deze artikels zijn helemaal gratis en voor niets te lezen op de website Econotalks (wie ze wil delen met zijn buitenlandse vrienden, er komt ook een Engelse vertaling aan).
EconotalksDie reeks kadert in het streven van Plan C – een Vlaamse organisatie die zich bezig houdt met duurzaamheid – om burgers, bedrijven en beleidsmakers bewust te maken van de uitdagingen maar ook kansen die voor ons liggen.

Dat die uitdagingen niet min zijn, mag duidelijk zijn (eerste longread). Om een jaar lang in de behoeften van zijn 7 miljard bewoners te voorzien, moet de aarde op dit ogenblik een jaar en zeven maanden ‘werken’. We leven dus niet langer van de rente, maar teren op de snel slinkende hoofdsom. The Voluntary Human Extinction Movement ziet geen andere optie om de aarde respijt te geven door ‘het menselijk ras uit te doven en dus vrijwillig te stoppen met ons voort te planten’.

KindGelukkig zijn er minder drastische manieren om de wereld, en onszelf, te redden. We moeten minder putten uit eindige voorraden en steeds meer oogsten uit permanent beschikbare bronnen. In plaats van grondstoffen op te delven om er producten mee te maken die aan het eind van hun levenscyclus terug in het milieu belanden, moeten we denken aan meer duurzame manieren van leven, produceren en consumeren. Van een lineair naar een circulair model dus. Zeg maar de economie van het karma.

Dat vraagt wel een omslag in ons denken, zoals Marga Hoek in dit interview met Plan C aanhaalt. ‘We kijken te veel met een oude bril naar de nieuwe economie, zegt de directeur van het Nederlandse ondernemersplatform De Groene Zaak.’ We moeten gewoon durven om de stap te zetten, meent ze:

Niemand is klaar voor welke verandering dan ook. We moeten al doende leren. Het is heel kortzichtig om te zeggen het oude niet voldoet, maar toch niet over te schakelen op het nieuwe omdat daar eventueel negatieve neveneffecten aan verbonden zijn. Je moet net gaan onderzoeken hoe je die mogelijke problemen kan oplossen.

We kunnen die omslag ook maken, bezweert de Nederlandse duurzaamheidsgoeroe Herman Wijffels. ‘De mens is uitgegroeid tot de meest succesvolle diersoort op aarde omdat we bewezen hebben ons het best te kunnen aanpassen aan nieuwe omstandigheden.’

Wat houden die veranderingen dan in? Bedrijven moeten op een andere manier nadenken over hun businessmodel en er dan ook nog eens financiering voor vinden. Die transitie gaat van nieuwe ontwerpen tot andere manieren om met leveranciers en klanten om te gaan.

Een voorbeeld daarvan is niet langer het product aan te bieden, maar wel de dienst die er uit voortvloeit. Bij je thuis staat dan bijvoorbeeld een wasmachine van Miele, waarvoor je enkel de dienst betaalt. De wasbeurt dus, niet de machine. Als er iets mee scheelt of als die aan vervanging toe is, moet de fabrikant dat maar regelen. De producent zal daarom streven naar een lange levensduur en efficiënt gebruik van de materialen aangezien die op het einde van cyclus terug bij hem belanden als grondstof.

Die nieuwe modellen dwingen steeds meer bedrijven om hun model kritisch onder de loep te nemen. Er staan met andere woorden kannibalen aan de bedrijfspoort(longread twee)

Ook de overheid heeft hier natuurlijk een rol te spelen, alleen is het moeilijk te bepalen welke.  Met meer subsidies, of net minder? En met meer belastingen, of gewoon van een andere soort? En wie zal de rekening van die transitie betalen? ‘Je kan immers geen belastingen verschuiven zonder er te verhogen’. (longread drie)

Le petit princeHet gaat in elk geval om meer dan subsidies en belastingen. De discussie over waar we heen gaan, kan wel beginnen met geld, maar daar zeker niet eindigen. ‘Betaling is het zetje in de rug dat door geld gedeformeerde geesten nodig hebben om een andere, gezondere en meer duurzame kijk op zaken te ontwikkelen’, verklaarde de Nederlandse socioloog Raf Janssen ooit.

Dat sluit mooi aan op de vierde en laatste longread van de reeks, die niet alleen gaat over hoe bedrijven concreet met hun afvalstromen kunnen omgaan in de nieuwe circulaire context, maar ook wat de plaats van burgers is in deze kringloop. De titel, Het verlangen naar de eindeloos propere zee, is een allusie op een uitspraak van Antoine de Saint-Exupéry (vooral bekend van Le Petit Prince):

‘Als je een schip wilt bouwen, begin dan niet met hout te verzamelen, planken te zagen en het werk te verdelen, maar leer de mensen eerst te verlangen naar de eindeloze zee.’

Het is in een notendop wat Plan C met deze reeks over de circulaire economie wil bereiken. Hopelijk doen de artikels mensen nadenken en van gedachten wisselen over hoe we die nieuwe, duurzame samenleving kunnen bereiken.